Ngày 5/5, tại xã Nhữ Khê, tỉnh Tuyên Quang, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp Ủy ban nhân dân tỉnh Tuyên Quang, UNICEF Việt Nam tổ chức Lễ phát động Tuần lễ quốc gia nước sạch và vệ sinh môi trường năm 2026 với chủ đề “Cấp nước an toàn – Ứng dụng công nghệ số – Phát triển bền vững”.
Theo Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đến hết năm 2025, cả nước có 74,23% hộ dân nông thôn được sử dụng nước đạt quy chuẩn, trong đó 54,92% sử dụng nước sạch từ công trình cấp nước tập trung và 19,31% sử dụng nước từ cấp nước hộ gia đình.
Tuy nhiên, cấp nước sạch nông thôn hiện nay vẫn còn nhiều thách thức và có sự chênh lệch lớn giữa các vùng miền. Trong đó, vùng Đồng bằng sông Hồng có tỷ lệ hộ gia đình sử dụng nước sạch đạt quy chuẩn cao nhất với 89,73%, trong khi vùng trung du và miền núi phía bắc thấp nhất với 46,51%.
Bên cạnh đó, công tác cấp nước an toàn cũng còn gặp nhiều khó khăn do hạn chế về nguồn lực đầu tư, ứng dụng công nghệ và quản lý nguồn nước. Đồng thời, tác động của biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường tại khu vực nông thôn và công nghiệp đang làm gia tăng nguy cơ ô nhiễm nguồn nước, tăng chi phí kiểm soát chất lượng nước. Trong khi đó, chuyển đổi số và ứng dụng khoa học công nghệ trong quản lý, vận hành công trình cấp nước mới chủ yếu ở mức thí điểm, chưa được triển khai đồng bộ.
Những thách thức này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận nước sạch của người dân, nhất là phụ nữ và trẻ em ở vùng sâu, vùng xa. Trong trường học, chỉ khoảng 69,4% trường có nhà tiêu đạt chuẩn, 37% chưa có đủ nước sạch và xà phòng; khoảng 7,7 triệu học sinh vẫn chưa được tiếp cận nguồn nước an toàn và công trình vệ sinh đạt chuẩn.
Chủ đề “Cấp nước an toàn – Ứng dụng công nghệ số – Phát triển bền vững” năm 2026 nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm và sự tham gia của người dân, cộng đồng, các tổ chức, chính quyền địa phương trong công tác nước sạch và vệ sinh nông thôn, đồng thời hướng tới nâng cao chất lượng cuộc sống và thực hiện mục tiêu xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026-2030.
Các hoạt động chính của Tuần lễ nước sạch năm 2026 là đẩy mạnh truyền thông về nước sạch và vệ sinh nông thôn; tổ chức lễ phát động, ra quân vệ sinh môi trường, duy tu công trình cấp nước và các hoạt động cộng đồng tại địa phương; triển khai các chiến dịch, sáng kiến truyền thông trong trường học và cộng đồng nhằm nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi về sử dụng nước sạch, vệ sinh môi trường, vệ sinh cá nhân…
Thông điệp chính của Tuần lễ là ứng dụng công nghệ số để quản lý, vận hành hiệu quả và bền vững công trình cấp nước nông thôn; nước sạch và vệ sinh an toàn mang lại sức khỏe, chất lượng cuộc sống cho mọi người; bảo vệ, sử dụng nước tiết kiệm là bảo vệ tương lai phát triển bền vững; cộng đồng chung tay giữ gìn vệ sinh môi trường nông thôn xanh-sạch-đẹp, đồng thời, bảo đảm mọi người đều được tiếp cận nước sạch và vệ sinh an toàn; chủ động cấp, trữ nước an toàn để ứng phó thiên tai và biến đổi khí hậu; xây dựng và sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh để bảo vệ sức khỏe gia đình, cộng đồng; giữ gìn nguồn nước hôm nay vì tương lai bền vững của mọi trẻ em; tận dụng nền tảng số, thúc đẩy sự tham gia của trẻ em trong đổi mới giải pháp và phát triển bền vững.
Bảo Hân
